Trzy dni, międzynarodowe grono naukowców i historia górnictwa od pradziejów po czasy współczesne. W dniach 23–25 września odbyła się konferencja „Archaeologia Montana 2026. Prehistoric and Historic Mining and Metallurgy”, która połączyła Chęciny, Miedziankę i Suchedniów. Wydarzenie wpisywało się również w obchody Roku Stanisława Staszica (1755–1826).
Konferencję zainaugurowano w Suchedniowie, gdzie spotkali się przedstawiciele środowiska naukowego, instytucji oraz samorządów. Uczestników powitał m.in. burmistrz Gminy i Miasta Chęciny Robert Jaworski, a ze strony władz Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach głos zabrała dr hab. Sylwia Konarska-Zimnicka, prof. UJK, prorektor ds. współpracy międzynarodowej. Obradom przewodniczył dr hab. Tomasz Kalicki, prof. UJK.
Wystąpienia otwierające poświęcono m.in. postaci Stanisława Staszica oraz historii badań nad górnictwem i hutnictwem w Górach Świętokrzyskich.
Nie zabrakło również spotkania z dziedzictwem regionu. Drugiego dnia uczestnicy odwiedzili Muzealną Izbę Górnictwa Kruszcowego w Miedziance, gdzie odbyła się część obrad oraz otwarcie wystawy czasowej „Metalurgia kolorem malowana”.
- Miedzianka jest wyjątkowym miejscem na mapie Gminy i Miasta Chęciny. To tutaj w sposób szczególny możemy zobaczyć ślady wielowiekowej działalności górniczej. Cieszy nas, że to niezwykłe dziedzictwo staje się przedmiotem zainteresowania naukowców z Polski i zagranicy. Konferencja „Archaeologia Montana 2026” jest doskonałą okazją do połączenia historii, nauki i współczesnej edukacji oraz pokazania, że tradycje górnicze Chęcin są nadal żywe. Tym bardziej cieszy fakt, że wydarzenie odbywa się w roku, w którym przypominamy postać Stanisława Staszica - człowieka, który tak wiele uwagi poświęcał rozwojowi polskiego górnictwa i przemysłu. To dla nas ważne, aby chronić to dziedzictwo i jednocześnie udostępniać je kolejnym pokoleniom – podkreślił burmistrz Gminy i Miasta Chęciny Robert Jaworski.
O wystawie opowiedział dr inż. Ireneusz Suliga, prezentując niezwykłe obrazy mikrostruktur metali i stopów. Z kolei dr Andrzej Rembalski wspomniał profesora Tadeusza Karwana, wybitnego uczonego i pioniera metalografii barwnej, którego dorobek stał się ważnym fundamentem wystawy.
„Archaeologia Montana 2026” pokazała, że świętokrzyskie dziedzictwo górnicze to nie tylko historia, ale także inspiracja dla współczesnej nauki, edukacji i współpracy międzynarodowej. Spotkanie badaczy stało się okazją do wymiany wiedzy, prezentacji najnowszych wyników badań oraz odkrywania na nowo miejsc, które od wieków związane są z górnictwem i hutnictwem.
Konferencja dobiegła końca, ale historia zapisana w świętokrzyskich skałach, kopalniach i zabytkach wciąż pozostaje otwartą księgą, czekającą na kolejne odkrycia.
Monika Kulińska
Muzealna Izba Górnictwa Kruszcowego w Miedziance
